پخت نان و ساخت تنور در گذشته قاهان

پخت نان به چند شكل انجام مي شده است

سنگي: بصورت يك اجاق تكه سنگ صاف وبرزگ ونازك را روي اجاق قرار ميدادند و زير آنرا آتش ميكردند تا خوب داغ شود و بعد خمير صاف شده را روي آن مي انداختند تا با حرارت اتش پخته شود . معمولا براي هر  روز به مقدار لازم همان روز  نان پخت مي كردند.

ساج:نوع پخت نان با ساج هم شبيه به پخت با سنگي بود با اين تفاوت كه در پخت نان ساجي ضخامت نان كمتر بوده است و به جاي سنگ از فلز نازك و صاف و گرد(ساج) استفاده مي شده و   حمل نقل  آن اسان بود.و بيشتر از ساج به جاي سنگ استفاده ميشده.

تابه :ظرفي كه داخل آن روغن مي ريختن و روي آتش قرار ميدادندتا داغ شود و براي پخت هگردك از آن استفاده ميكردند . و امروزه هم چون اين نوع پخت ادامه دارد بجاي آتش از گاز استفاده مي شود .

تنور: ابتدایی‌ترین شکل نانوایی كه هنوز هم در میان  روستائيان  سراسر کشور رایج است. تنورها زميني هستند که روستائيان از آن استفاده می‌کنند. براي گرم كردن تنور از هيزم يا پهن گاو و هسته باام و گردو استفاده مي شد وامروز نان محلي كمتر پخت مي شود و مردم نان خود را از نانوائي تهيه مي كنند.به هر حال كار پخت به اين صورت بوده است كه وقتی دیوارها تنور  خوب داغ شد،  خمیر تخت شده را به ديواره صاف  تنور مي چسباننده  كه اين چسباندن پيوسته ادامه دارد تا دور تا دور داخلي تنور و به مرور تكميل مي شد نان ها پخته  شده از تنور خارج مي شود وكنار تنور در هواي ازاد آنرا خنك ميكنند .

ساخت تنور :ساخت تنور به اين شكل بود كه هركس ميخواست تنور بسازد مقداري حدود  150 تا 200كيلو خاك رس تهيه ميكرد و آنرا الك ميكردو بعد آنرا گل ميكرد و به مدت چند روز به اين گل هم ور ميرفتند(با پا لگد مي كردند) تا خوب عمل بيايد كه در موقع ساخت ترك نخورد(خرد نشود ) گل را به صورت لوله هاي يك ونيم اينچي سه اينچي  (بستگي به نوع تنور كوچك و بزرگ ) و به طول يك متر تهيه ميكردند و در يك سطح صاف و سفت شروع به روي هم سوار كردن مي نمودند تا حدود يك متر و بعد كم كم دهانه آن را  مقداري تنگ مي كردند تا به اندازئيكه يك نونه بند راحت بشود داخل آن  كرد (وسيله ي كه خمير باز شده رابراي چسبانيدن به تنور از آن استفاده ميشود ) پس از اتمام گل ها به روي هم كار سيقلي كردن داخل تنور آغاز ميشد كه معمولا اول با چيزي شبيه ماله و در ساعات و روزهاي بعد باچيزي شبيه كاسه روئي آنرا سيقل ميدهند تا هم صاف و شيشه ي شود و هم محكم شود .  محل ساخت تنور در محيط بسته و دور از نور آفتاب انجام مي شود تا به مرور زمان خشك شود كه شكندگي پيدا نكند پس از خشك شدن كامل تنور  آن را در گودالي كه به همين منظور از قبل تهيه شده قرار مي دهند معمولا در ته تنور يك سوراخ براي رسيدن اكسيژن به آتش پيش بيني مي شود كه آنرا اوريب به طرف سطح بيروني هدايت ميكنند (با فاصله يك ونيم متري از تنور ) دور تا دور  تنور  شن(سنگ ريزه )مي ريزنند و موقعي كه باسطح زمين و تنور يكي شد روي سطح آن گاه گل ميزنند ( گل اندود می‌کنند )و گاهي بعضي از افراد به جاي گاه از موي بز براي گل اندود استفاده ميكردند تا محكمي وپيوستي گل بيشتر شود .بعد از كا گذاشتن تنور مدتی در آن با هيزم  آتش روشن می‌کنند. تا كاملا گرم شود و حالا ديگر تنور آماده بهره برداري است.

ن بختياري