سهم آب یا تقسیم آب باغ ها و مزارع در قاهان

باسلام ارزوی موفقیت بیشتر برای تمام هموطنان چه در داخل و چه در خارج از کشورکه بنده را مورد لطف قرار دادند و با  تشویق خود  مرا به ادامه این را ترغیب نمودند. از انجا که امسال کشور با کاهش بارندگی روبروست و قاهان از این کم ابی مستثناء نیست در چند پست به موضوع آب خواهم پرداخت .

تقسیم آب: 

در باره سهم آب باید توضیحی بدهم آب قنات های ده را در گردش دوازده شبانه روز تقسیم میکردند و هرکس مالک قسمتی از یک سهم بود مثلا یکی مالک یک هشتم یک سهم بود یعنی سه ساعت که به آن میگفتند هشت یک و یکی مثلا مالک یک چهارم بود یعنی شش ساعت که به آن میگفتند چهار یک  شبانه روز و یکی فرضا مالک نصف یک سهم بود یعنی دوازده ساعت که به آن میگفتند یک مجه و شش ساعت را نیم مجه می گفتند. و چون تعیین مدت روی محل خورشید و سایه اشخاص در روز بود . و روی ستارگان در شب بود وشب روز با هم مساوی نیستند هرکس سهم آبش را در گردش یک دوازده شبانه روز یکبار در روز می گرفت ودر گردش دیگر در شب . یعنی یک بار فرضا یک چهارم از روز را آب می گرفت و بار دیگر یک چهارم از شب را و به این طریق از لحاظ  مدت  حقش متعادل می گشت .ضمن اینکه در بعضی از محلها اعمال نفوذ شده و عدالت در تقسیم آب اعمال نشده است .ولی یک نکته در تقسیم آب وجود دارد که در آب گرفتن بصورت پیوسته باغها آبیاری نمی شده است. بلکه بصورت پراکنده بود ه یعنی طوری نبود که یک مرتبه یک محله 10 یا 11 روز آب نرود بلکه طوری تقسیم نامه صورت گرفته که هر دو یا سه روز به تمام محله ها آب میرفته تا مردم برای نیاز آب داشته باشند.

در زمان کم آبی  بعضی باغداران یا مزارع داران در انتقال آب دقت فراوان دارند . قبل از نوبت آب، کف جوی را تا آنجا که باید آب  به زمین برسد و  آبیاری شود همه را با بیل صاف میکردند و بریدگی هائی که اطراف جوی به وجود می آید و گودالهایی که درست میشود و در آنها آب می ماند همه را تراش می دهند و مسیررا مستقیم میکنند و آنچه سوراخ موش در کف جوی ها بود می بستند که آب را از محل قنات یا بند که روان می کردند تا به زمین زراعت یکسر بدود و چیزی از آن تلف نشود.و امروزه بیشترمسیر آبها را با سیمان درست کردند وآب کمترهدرمیرود. و زودتر هم به محل میرسد. تقسیم آب معمولا درهمان اوایل بهار انجام می شود و تا نیمه دوم مهر ماه ادامه دارد . اگر این آخرش قاطی کردم ببخشید میخواستم به چاپ برسد.

ن بختیاری